Ayar ve Tarayıcı
Sosyal Medya Hesaplarında Gizlilik Kontrolü
Kısa cevap: Sosyal medya gizliliğini kontrol etmek için üç şeye bakmanız yeterli: kimin sizi görebildiği, kimin size ulaşabildiği ve platformun sizden ne topladığı. Facebook'ta "Ayarlar ve gizlilik → Gizlilik kontrolü", Instagram'da "Hesap gizliliği" ve "Bahsetmeler", X'te (Twitter) "Gizlilik ve güvenlik" menüleri bu üç başlığı büyük ölçüde kapsar. Yarım saatinizi ayırıp bu üç menüyü baştan sona gezmek, aylarca farkında olmadan paylaştığınız verinin önünü keser.
Neden ayarları bir kez yapmak yetmiyor?
Çünkü platformlar arayüzlerini ve seçenek isimlerini düzenli olarak değiştiriyor. Yeni bir özellik geldiğinde varsayılan değeri genelde "açık" olur; yani sizin onay vermenizi beklemez. Bu yüzden sosyal medya gizlilik ayarlarını yılda iki-üç kez gözden geçirmek mantıklı. Takvim uygulamanıza altı ayda bir tekrarlanan bir hatırlatma koymak, bunu unutmamanın en pratik yolu.
Facebook'ta önce neye bakmalıyım?
Facebook en çok geçmiş paylaşımlar yüzünden sorun çıkarır. Yıllar önce "herkese açık" olarak attığınız gönderiler hâlâ öyle duruyor olabilir.
- Geçmiş gönderileri sınırla: Ayarlar → Gizlilik → "Geçmiş gönderilerin kitlesini sınırla". Tek tıkla eski paylaşımların tümü "Arkadaşlar" seviyesine çekilir.
- Gelecek gönderiler: Varsayılan kitleyi "Arkadaşlar" yapın. Herkese açık paylaşacağınız gönderide seçimi tek tek değiştirirsiniz.
- Arama motorları: "Facebook profilinize bağlantı vermek için arama motorlarına izin ver" seçeneğini kapatın. Adınız arandığında profiliniz dışarıdan görünmez.
- Arkadaş listesi: "Yalnızca ben" yapmak, sizi tanımaya çalışan yabancıların bağlantı ağınızı okumasını engeller.
- Etiket denetimi: Profilinizde görünmeden önce etiketleri onaylamayı açın.
- Facebook dışı etkinlik: Ayarlar içinde bu bölümü bulup geçmişi temizleyin ve gelecek kayıtları kapatın. Diğer sitelerde gezinirken toplanan veriyi keser.
Instagram'da hesabı gizli yapmak yeterli mi?
Hayır, yeterli değil. Gizli hesap yalnızca gönderilerinizi ve hikâyelerinizi onaysız kişilerden saklar; profil fotoğrafınız, kullanıcı adınız ve biyografiniz görünmeye devam eder. Ek olarak şunları ayarlayın:
- Hikâye gizliliği: "Yakın arkadaşlar" listesi oluşturun ve konum içeren hikâyeleri bu listeye açın. Hikâyeyi paylaşmaya izin verilenleri sınırlayın.
- Bahsetmeler ve etiketler: Kimlerin sizden bahsedebileceğini "Takip ettiğim kişiler" olarak seçin. Etiketleri manuel onaya alın.
- Mesaj istekleri: Takip etmediğiniz kişilerin size mesaj ve grup daveti göndermesini kapatın.
- Etkinlik durumu: "Çevrimiçi" görünmeyi kapatmak, ne zaman uygulamada olduğunuzun izlenmesini engeller.
- Bağlı hesaplar: Facebook hesap merkezi üzerinden hangi bilgilerin iki platform arasında paylaşıldığını kontrol edin.
Bir nokta daha: gönderi konumu. Fotoğrafa konum eklemek, evinizi veya çocuğunuzun okulunu tarif etmenin en hızlı yolu. Konumu paylaşacaksanız oradan ayrıldıktan sonra paylaşın.
X (Twitter) tarafında hangi ayarlar önemli?
X, varsayılan olarak her şeyi açık yayınlar. Kritik ayarlar "Ayarlar ve destek → Gizlilik ve güvenlik" altındadır:
- Gönderilerini koru: Hesabı kilitler, yalnızca onayladığınız takipçiler görür.
- Fotoğraf etiketleme: Kapatın ya da yalnızca takip ettiğiniz kişilere izin verin.
- Keşfedilebilirlik: E-posta adresiniz ve telefon numaranızla sizin bulunmanızı kapatın. Bu, rehberini yükleyen herkesin hesabınıza ulaşmasını önler.
- Konum bilgisi: Geçmiş konum verisini silin, gönderilere konum eklemeyi kapalı tutun.
- Doğrudan mesajlar: "Herkesten mesaj isteği al" seçeneğini kapatın.
- Veri paylaşımı ve kişiselleştirme: Reklam ortaklarıyla veri paylaşımını ve ilgi alanı tabanlı çıkarımları kapatın.
Ortak kontrol listesi
| Kontrol | Facebook | Instagram | X |
| Hesap gizli / kitle sınırlı | Arkadaşlar | Gizli hesap | Gönderileri koru |
| Telefon/e-posta ile bulunma | Kapat | Kapat | Kapat |
| Etiket onayı | Aç | Aç | Sınırla |
| Konum verisi | Temizle | Ekleme | Sil |
| Reklam kişiselleştirme | Kapat | Kapat | Kapat |
| Bağlı uygulamalar | Gözden geçir | Gözden geçir | Yetkiyi kaldır |
En çok atlanan adım: bağlı uygulamalar
Yıllar içinde "Facebook ile giriş yap" dediğiniz onlarca oyun, test ve site hesabınıza erişim izni almış olabilir. Bunların çoğu artık kullanılmıyor ama izinleri duruyor. Her üç platformda "Uygulamalar ve web siteleri" veya "B